معاونت پژوهشی دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم

همايش ملي

اصطلاحنامه‌ها و كاربردهاي آنها در محيط الكترونيكي"

"Thesauri and their applications in the electronic environment"

مقدمه

نظام‌های سازماندهی اطلاعات، به موازات رشد دانش و تحولات و نوآوری‌ها در روش‌ها و رسانه‌های ارائه آن، گسترش یافته‌اند. این گسترش که به منظور تسهیل و تسریع دسترسی دانش پژوهان به منابع دانش صورت گرفته، به نوبه خود، موجب پديدآمدن چالش‌هاي جديدي در استانداردها، شيوه‌ها و رويكردهاي سازماندهي اطلاعات شده است ظهور رایانه و فن آوری‌های نوین اطلاعاتی و به سبب آن ظهور محیط و رسانه‌های اطلاعاتی جدید، تجدید نظر و ارزیابی مجدد استانداردها، ابزارها و فنون سازماندهی را ضروری می‌سازد. برای پاسخ گویی به این تحولات، دو رویکرد در طراحی نظام‌های سازماندهی اطلاعات وجود دارد: نخست، هماهنگی و تطابق ابزارهای سنتی با محیط و رسانه‌های جدید؛ و دیگر، طراحی ابزارها و فنون جدید به منظور حداكثر بهره‌وري از امكانات و قابليت‌هاي محيط جديد. بكارگيري اصطلاحنامه‌ها در محيط‌هاي اطلاعاتي جديد (محيط‌هاي الكترونيكي) بر مبناي رويكرد نخست مي‌باشد كه به دليل كارآمدي اين ابزارها و توانايي آنها در تامين نيازهاي طراحان و كاربران نظام‌هاي اطلاعاتي، در حال حاضر مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به اهمیت و جایگاه اصطلاحنامه­ها در سازماندهی و دسترسی به اطلاعات، "مركز اطلاعات و مدارك اسلامي (وابسته به معاونت پژوهشی دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم)" با همكاري "انجمن علمي كتابداري و اطلاع‌رساني ايران"  در نظر دارد تا همایشی علمی را با هدف­های زیر در این زمینه برگزار نماید.

اهداف كلي همايش

آگاهي، كسب، و ارائه دانش بالقوه متخصصان كشور در زمينه­هاي موضوعي همايش

ايجاد زمينه­هاي همكاري و ارتباطات علمي افراد حقيقي و حقوقي متخصص حوزه مديريت اطلاعات

ايجاد زمينه­هاي پژوهشي جديد در حوزه مديريت اطلاعات در كشور

تدوين و تنظيم خط مشي و شيوه نامه­هاي مربوط به مديريت اطلاعات منابع اسلامي به منظور بكارگيري آنها در مراكز اطلاع‌رساني اسلامي

آگاهي از فعاليت­هاي صورت گرفته و جاري در زمينه تدوين و بكارگيري اصطلاحنامه­ها در كشور با هدف تبادل دانش و تجربيات پديد­آورندگان حقيقي و حقوقي

اعضاي كميته علمي همايش (به ترتيب حروف الفبا)

سركار خانم ملوک السادات حسيني بهشتی (عضو هیئت علمی پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران)

 دكتر عباس حري (استاد گروه آموزشی کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تهران)

 دکتر فریبرز خسروی (معاون پژوهش و فناوری سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوري اسلامي ایران)

 دكتر محمد رضا داورپناه (دانشیار گروه آموزشی کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه فردوسی مشهد)

 حجه الاسلام ديبا (معاون پژوهشي پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي)

 حجه الاسلام دكتر محمد تقي سبحاني (معاون پژوهشي دفتر تبليغات اسلامي و رييس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي)

 دكتر علي اصغر شيري (عضو هیئت علمی دانشکده مطالعات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آلبرتا، کانادا)

 سركار خانم اعظم صنعت جو (دانشجوي دكتراي كتابداري و اطلاع رساني، دانمارك)

 سید مهدی طاهری (کارشناس مسئول مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی؛ دبیر همایش)

 دكتر سيد رحمت الله فتاحي (دانشیار گروه آموزشی کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه فردوسی مشهد)

 دكتر يزدان منصوريان (عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم تهران)

 حجه الاسلام محمد هادي يعقوب نژاد (مدير كل مركز اطلاعات و مدارك اسلامي)

 محورهاي همايش

الف. مبانی نظری و رويکردهای جاری

چارچوب هاي نظري در تدوين اصطلاحنامه‌هاي بازيابي[1]

هستی شناسی اصطلاحنامه‌ها

رويكردهاي نوين در تدوين و كاربرد اصطلاحنامه‌ها

ذهنيت و چارچوب ذهني ايجاد اصطلاحنامه‌ها

مروري بر اصطلاحنامه‌هاي وب – پايه و مسايل آنها

گستره روابط معنايي در اصطلاحنامه‌هاي الكترونيكي

اصطلاحنامه هاي نمايه سازي[2] و اصطلاحنامه‌هاي بازيابي: رويكردها و روندها

ب. ساخت و اجرای اصطلاحنامه

نرم افزارهاي مديريت و تدوين اصطلاحنامه‌ها

استانداردهاي اصطلاحنامه‌هاي الكترونيكي

اصطلاحنامه‌هاي خودكار[3]: تدوين و كاربرد

ملاحظات مرتبط با بسامد واژگاني در تدوين اصطلاحنامه‌ها

نقاط مشترك در گستره واژگاني در اصطلاحنامه‌هاي تخصصي

كاربرد زبان طبيعي در تدوين اصطلاحنامه‌ها و تاثير آن بر بازيابي اطلاعات

کاربرد مدل شئ گرا در تدوين اصطلاحنامه‌ها

ج. کاربردها و کاربران

كاربرد اصطلاحنامه‌ها در جستجو و بازيابي اطلاعات

كاربرد اصطلاحنامه‌ها در فهرست‌هاي رايانه‌اي

كاربرد اصطلاحنامه‌ها به عنوان زبان‌هاي راه گزين[4]

كاربرد اصطلاحنامه‌ها در سازماندهي و بازيابي محتواي دروازه‌هاي اطلاعاتي موضوع –  پايه (موضوعي) و درگاه‌ها[5]

كاربرد هاي اصطلاحنامه‌هاي همايندواژه[6] در محيط الكترونيكي

كاربرد اصطلاحنامه‌ها در موتورهاي كاوش

اصطلاحنامه‌ها به عنوان بخش‌هاي يكپارچه پايگاه‌هاي اطلاعاتي (يا گرايش‌هاي مربوط به كاربرد اصطلاحنامه‌ها در پايگاه‌هاي اطلاعاتي)

كاربرد اصطلاحنامه‌ها به عنوان طرح‌هاي كدگذاري عناصر فراداده‌ها

ميان كنش پذيري اصلاحنامه‌ها در نظام‌هاي وب – پايه

كاربرد اصطلاحنامه‌ها در كتابخانه‌هاي ديجيتالي

كاربرد اصطلاحنامه‌ها در نظام‌هاي مديريت محتوا (CMS) و مخازن اطلاعاتي سازماني[7]

اصطلاحنامه‌ها به عنوان ابزارهايي براي پشتيباني معماري اطلاعات

محيط‌هاي رابط كاربر اصطلاحنامه‌ها: ويژگي‌هاي جستجو، مرور و راهبري

د. ارزيابی و سنجش اثربخشی

سنجش اثر بخشي اصطلاحنامه‌ها در محيط‌هاي بازيابي الكترونيكي

ارزيابي نرم افزارهاي اصطلاحنامه‌اي

مدل‌های ارزيابی اصطلاحنامه‌ها

بررسی همپوشانی اصطلاح‌ها در دو يا چند اصطلاحنامه تخصصی

ارزيابی اصطلاح‌نامه از ديدگاه کتابداران

ارزيابی اصطلاحنامه از ديدگاه کاربران

تاريخ‌هاي مرتبط با همايش

- تاريخ فراخوان مقالات:15 اسفند ماه 1385

- تاريخ دريافت چكيده ها: 15 اسفند ماه الي 15 ارديبهشت ماه 1386 (تا تاريخ 15 خردادماه تمديد شد)

- تاريخ بررسي و ارزيابي چكيده ها توسط كميته علمي همايش: 16 ارديبهشت ماه 1386 الي 15خرداد ماه 1386

- تاريخ آگاهي پديدآورندگان از پذيرش چکیده مقالات: 16 الي  20 خرداد ماه 1386

- تاريخ ارسال اصل مقالات: 31 مرداد ماه 1386

- تاريخ داوري اصل مقالات: 1 – 31 شهريور ماه 1386

- تاريخ اصلاح مقالات توسط پديدآورندگان: 1 – 31 مهرماه 1386

- تاريخ برگزاري همايش: 24 آبان ماه 1386(پنج شنبه، روز كتاب و كتابخواني)

دبير همايش

سيد مهدي طاهري

[1][1]. Retrieval thesauri   

[2][2]. Indexing thesauri

[3][3]. Automatic thesauri

[4][4]. Swiching languages   

[5][5]. Portals   

[6][6]. Word association thesauri

[7][7]. Institutational repositories   

كتابخانه صوتی آنلاین ویژه نابینایان و كم بینایان طراحی شد.

به گزارش شبكه خبر، به نقل از یورونیوز، این كتابخانه با ظرفیت بیش از 31 هزار كتاب و 150 نشریه به زبان بریل، چاپ درشت و فایلهای صوتی به زبان انگلیسی در خدمت نابینایان و كم بینایان است.

نابینایان و كم بینایان دانش آموز، دانشجو، پژوهشگر در همه زمینه ها می توانند از این كتابخانه بهره ببرند.

نشانی این كتابخانه www.bookshare.org است.

پیش از این كتابخانه صوتی نابینایان به زبان اسپانیایی راه اندازی شده بود.